“Aube dorée” au Rex: fiction ou réalité?

La Grèce était à l’honneur jeudi dernier au Rex avec un ciné débat spécial sur le parti nationaliste «Aube dorée» autour de deux films présentés par leurs réalisateurs. Ainsi,

« Aube dorée, une affaire personnelle » d’Angélique Kourounis, traite du parti néonazi hellène via ses obsessions, ses peurs. La réalisatrice, correspondante de Radio-France,
et Charlie Hebdo, née en 1963, qui a grandi en France, renvoient aux heures les plus sombres de l’histoire européenne, aux déportations et au risque de les faire ressurgir.
Le documentaire était précédé du court-métrage « Traces » réalisé par Thanassis Vassiliou, maître de conférence en études cinématographiques à l’Université de Poitiers, un court-métrage de fiction en forme de farce absurde sur le fonctionnement du parti nationaliste.
Deux films différents par la forme mais très complémentaires, qui l’un comme l’autre mettent en évidence la violence incroyable du parti néonazi et l’habileté de ses dirigeants à distiller le doute, dans l’esprit des habitants d’un pays ravagé par la crise, mais aussi dans celui des spectateurs. Les deux réalisateurs ont mené avec les spectateurs un débat aussi riche qu’animé, qui s’est poursuivi autour d’un buffet gréco-chauvinois.

Nationalities Papers – The Journal of Nationalism and Ethnicity / Sofia Typaldou

by The Team

Article originally published [here] on November 6 2017.

In the spring of 2017, when I was interviewing Golden Dawn followers for a research project, some of the movement activists that I encountered refused to be interviewed because of “that film that just came out.” As I later learned, they were referring to the documentary by Angélique Kourounis Golden Dawn: A Personal Affair. When I watched it later on, I understood why.

Kourounis offers a perceptive insight into one of the most well-known Western European far-right organizations. Her account is based on her years-long persistent following of Golden Dawn members. As a professional journalist, Kourounis makes it clear from the start that this film is her own partial account of Golden Dawn, because “if Golden Dawn comes to power, our [her and her family’s – ST] only problem will be which wagon they will put us on.”

Since 2012, Golden Dawn has been featured in at least one documentary per year. Konstantinos Georgousis’ The Cleaners (2012) follows Golden Dawn candidates in the center of Athens in the run-up to the 2012 election that catapulted the organization from the fringe to the center of Greek politics. Guy Stallaman and Kate Mata’s Into the Fire (2013) focuses on problems faced by migrants in Greece. Aris Chatzistefanou’s Fascism Inc., released in 2014, outlines economic factors that gave rise to fascism in the interwar period and highlights the similarities between today’s Greece and pre-war Germany and Italy. Finally, Marsia Tzivara’s Burning from the Inside (2015) shows the reaction of the Greek anti-fascist movement, especially in Berlin, to a rise of right-wing extremism.

Following in the footsteps of these documentaries, Kourounis’ film completes the picture of how the far right made it to the Greek Parliament, a topic of an increasing scholarly interest since the Golden Dawn came in fifth with 7% of the vote in the 2012 general election. Yet, it is different from the previous films on this topic as it presents a sober overview of the factors that led to Golden Dawn’s staggering rise. Some of these factors have to do with devastating effects of austerity on the Greek economy – skyrocketing poverty levels, compressed wages, high unemployment rates – and on the Greeks’ pride as individuals and as a nation.

The documentary outlines several institutional factors that contributed to Golden Dawn’s rise: the complacency of police; the ineffectiveness and partiality of the judicial system; the role of school education in the promotion of nationalism; and support for Golden Dawn’s ideology from members of the Orthodox clergy. Kourounis adds to this list another under-researched issue: the impact of Golden Dawn on the mainstream right-wing party New Democracy. Psephologist Ilias Nikolakopoulos stresses that Golden Dawn’s rhetoric centered on the Greek civil war was targeting the center-right New Democracy, the ruling party at the time, and not the left-wing opposition party Syriza as is widely perceived. The reason for this is that Golden Dawn could come second only if New Democracy failed in the subsequent general election. New Democracy, at the same time, responded to Golden Dawn’s criticism by shifting its rhetoric regarding immigration policy to the extreme right.

The film discusses Golden Dawn’s populist strategies, such as its “social policies,” which involve the distribution of food, or blood donations exclusively for Greeks. Kourounis also shows how Golden Dawners use violence as a political strategy. She films high-ranking members’ insults on camera; its spokesman beating left-wing MPs on live TV and attacking reporters; its members assaulting a theater for putting on a play that they deem inappropriate; and activists’ aggression during public events such as in Meligalas, when one of them attacked Kourounis for filming.

The filming was done in Athens in the spring of 2014, when Golden Dawn was preparing for both regional and European elections. By that time, dozens of Golden Dawn members and MPs, including its leader, Nikos Michaloliakos, had been arrested after the assassination of the musician Pavlos Fyssas in September 2013. Charges against them range from attempted murder and assault to a creation of a criminal organization. At the time of writing, the trial of 69 defendants is still ongoing. As Kourounis notes, the incarceration of its leaders was turned into an asset. At Golden Dawn’s pre-electoral gatherings, Mihaloliakos addresses his supporters from jail by telephone as a martyr and a hero.

In presenting the story of Golden Dawn’s rise, Kourounis unravels different life-stories that are closely intertwined with the story of the party: the rise of a regional leader, a perspective of a female party member, a take on the events from an ex-member, comments from a non-ideological affiliated voter, words of a victim of the party’s, an interview with an anti-fascist, a take on the story by a foreigner. The documentary’s central figure is Harris, the organization’s local leader in the Alimos district, a wealthy suburb in southern Athens. Harris strives to show that he is an educated man who loves history, who has done charity work in Africa, who is a true patriot. However, in a twist of fate, Harris forgets that he is wearing a microphone at some point and is recorded instructing his companions that were going to be interviewed: “We are not racists, we are nationalists,” “History will judge the holocaust and will show what is real and what is not,” and “You will remain moderate, but without betraying our principles.”

Harris was elected to the municipal council in May 2014. Since the time that Kourounis’ documentary was filmed, Golden Dawn has been established as the third largest political party in Greece. A high percentage of Greeks believe in Golden Dawn and mistrust “the system,” despite the fact that, in Kourounis’ words, “Golden Dawn never hid its ideas.” And Golden Dawn: A Personal Affair is one of the most comprehensive documentaries that recounts how this came to be.

Sofia Tipaldou http://orcid.org/0000-0002-6165-7714

Soud Ouest (Christophe Lucet – 12/06/2017)

by The Team

Néonazisme à la grecque

DOCUMENTAIRE | Disponible en plusieurs langues sur Internet, « Aube Dorée, une histoire personnelle », d’Angélique Kourounis, est un film saisissant sur ce parti qui fait trembler la Grèce

« Mon homme est juif, un de mes fils gay, un autre anar, et je suis féministe de gauche, fille d’immigrés. Si Aube dorée arrive au pouvoir, la seule question pour nous est de savoir dans quel wagon ils nous feront monter. »

Mais Angélique Kourounis n’est pas journaliste pour rien : plutôt que de rester dans la crainte ou se contenter de dénoncer l’essor du néonazisme dans son pays, la correspondante à Athènes de plusieurs médias français (dont « Sud Ouest ») en témoigne caméra au poing et en fait une « affaire personnelle », titre du documentaire de 90 minutes produit par OmniaTV, plateforme en ligne d’information politique et sociale, et désormais disponible sur Internet (1). Continue reading “Soud Ouest (Christophe Lucet – 12/06/2017)” »

Διαδικτυακή πρεμιέρα

by The Team

Δελτίο Τύπου

Διαδικτυακή πρεμιέρα του ντοκυμανταίρ
«Χρυσή Αυγή: Προσωπική Υπόθεση»

Μετά από ένα έτος προβολών στην Ελλάδα και σε πολλές χώρες του κόσμου, το ντοκυμανταίρ της Angélique Kourounis «Χρυσή Αυγή: Προσωπική Υπόθεση – Στο μυαλό του νεοναζί της διπλανής πόρτας» θα διατεθεί διαδικτυακά το Σάββατο 20 Μαΐου 2017, στις 23:00, στο πλαίσιο του διημέρου omniatv: έξι χρόνια ενημέρωση από τα κάτω, στο θέατρο «Χυτήριο».

Η ταινία θα είναι διαθέσιμη στα ελληνικά, αγγλικά και γαλλικά, στον διαδικτυακό τόπο https://goldendawnapersonalaffair.com/el/ υπό την άδεια χρήσης Creative Commons – Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση 4.0. Υπότιτλοι θα υπάρχουν στα ισπανικά, καταλανικά και ιταλικά, ενώ σύντομα θα αναρτηθεί και η γερμανική εκδοχή.

Το ντοκυμανταίρ ξεκίνησε τον κύκλο του στο 18ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, συμμετείχε σε 12 ακόμα φεστιβάλ στην Ελλάδα, την Ευρώπη, τις ΗΠΑ και τον Καναδά και σε περισσότερες από 170 κατά τόπους προβολές ως τώρα που οργάνωσαν ομάδες, συλλογικότητες, οργανώσεις και φορείς. Βραβεύτηκε στο 20ό φεστιβάλ PriMed στη Μασσαλία με το MPM Averroès Junior και πήρε εύφημο μνεία καλύτερου ντοκυμανταίρ στο 10ο Los Angeles Greek Film Festival.

Το omniatv είναι μια διαδικτυακή πλατφόρμα με σκοπό την ενημέρωση για ζητήματα κοινωνικά και πολιτικά που λειτουργεί από το 2011 με αρθρογραφία, εκπομπές και συμπαραγωγή – παραγωγή ντοκυμανταίρ. Οι ταινίες αυτές θα προβληθούν κατά τη διάρκεια του διημέρου, ακολουθούμενες η καθεμιά από μια ενημερωτική συζήτηση για το θέμα που πραγματεύεται.


GAUCHEBDO (Malik Berkati – 19/01/2017)

by The Team

Les néonazis d’Aube dorée sous la loupe

FILM • La journaliste Angélique Kourounis sort le film «Aube dorée: une affaire personnelle», résultat de longues années d’enquête sur le parti d’extrême droite grec. «La crise n’explique pas à elle seule Aube dorée», analyse-t-elle. Interview dans le cadre du Hellas Filmbox Berlin (festival du film grec de Berlin).

Angélique Kourounis enquête de longue date sur l’organisation du parti grec Aube dorée, troisième force politique du pays, qui véhicule une idéologie néonazie soutenue par une structure paramilitaire et la culture de la violence. La réalisatrice explore le sujet à la 1ère personne, mue par son propre parcours, d’où le sous-titre, une affaire personnelle. Mais à la fin du générique, une chose apparaît clairement au spectateur: cette affaire personnelle est l’affaire de tous…

Quelle a été votre intuition vous amenant à penser que ce parti ne resterait pas marginal?

Angélique Kourounis Je n’ai absolument pas eu d’intuition, simplement, quand je suis arrivée en Grèce il y a 28 ans, j’ai été scotchée par ce que je voyais dans les kiosques à journaux avec des publications d’un racisme, d’un sexisme, d’un antisémitisme, d’une vulgarité absolument inimaginables. J’avais interviewé le responsable d’un de ces journaux qui m’avait expliqué que c’était acceptable au nom de la liberté de la presse. Aube dorée était proche de ce journal, c’est comme cela que je les ai approchés. Mais à l’époque c’était 0,1% de voix, jamais je n’aurais imaginé qu’ils deviennent la 3è force du pays!

Quelles sont les racines de ce parti, est-il un turion historique de la politique grecque?

L’antisémitisme en Grèce est quelque chose de très compliqué. Pendant la Seconde Guerre mondiale, il y avait d’un côté un antisémitisme clair et d’autre part des actions héroïques d’individus mais aussi d’institutions pour essayer de protéger les Juifs grecs. Un antisémitisme moins évident se cache dans le sentiment anti-israélien, je ne dis pas pro-palestinien mais anti-israélien ce qui n’est pas pareil, au sein de la gauche. La plupart des Grecs ont une conscience historique pour eux qui dit «on est venu en aide aux populations», mais ils oublient de dire qu’on a eu nos «chemises noires», nos collabos et Aube dorée est de cette lignée.

L’explication la plus commune pour définir le succès de ce parti se rapporte à la crise…
Je pense que c’est une erreur de dire que la crise explique à elle seule Aube dorée. La meilleure preuve est qu’il y a des gens extrêmement aisés qui n’ont pas perdu leur travail mais pensent que seul le parti Aube dorée peut sauver le pays – «les autres partis sont terminés», comme le dit une avocate militante dans le film. Cela veut dire qu’elle a essayé d’aller dans les autres partis. Je pense qu’Aube dorée bénéficie non pas tant de la crise que du profond dégoût d’une grande majorité de Grecs de leur classe politique.

D’après vous, est-ce que ce parti s’est implanté durablement dans le paysage politique grec?

J’inverse le problème: pourquoi des gens comme Madame Stella (une Athénienne paupérisée par la crise, ndlr) préfèrent aller à la distribution de nourriture des néonazis plutôt qu’à celles des différentes structures de solidarité de la gauche? Voilà la vraie question. Quand on y aura répondu, on pourra mettre en place une stratégie pour faire face à Aube dorée. Je ne sais pas s’ils sont là pour durer mais ce qui semble clair, c’est que nous sommes dans une dynamique historique en faveur de l’extrême droite en Europe. Tout ce qui était de l’ordre de l’exception est devenu la normalité. On ne peut faire qu’un constat: la gauche est morcelée comme elle ne l’a jamais été, la droite est aussi divisée mais l’extrême droite est unie et lorsque les gens se demandent s’ils vont aller voter aux prochaines élections dans leurs pays respectifs, et bien ceux de l’extrême droite ont tous voté à 10 heures du matin!

Les médias font-ils leur travail face à Aube dorée?
Les médias en Grèce ne sont pas, pour la majorité d’entre eux, un 4è pouvoir. Je vous renvoie à cet égard à mon article pour le journal Le Monde intitulé «J’ai mal à la Grèce» (disponible sur Internet, NDR). Les principaux médias se sont parfaitement accommodés de la situation et portent une grande responsabilité: on savait que des gens se faisaient castagner, avaient frôlé la mort, que des gens de couleur ne pouvaient pas marcher dans certaines rues, mais à cette époque-là, la majorité de la presse considérait Aube dorée comme un parti normal. J’aimerais citer une femme, Xenia Kounalaki, qui travaille dans un journal de droite mais qui a pris des risques en dénonçant Aube dorée, ce qui lui a valu des menaces de viol. Elle a été une des premières à s’exprimer sur ce parti – même si elle n’est pas la seule, il y a aussi Dimitris Psarras avec son livre sur Aube dorée (Aube dorée: Le livre noir du parti nazi grec, ndlr) – et elle n’a pas été soutenue. Il a fallu la mort de Pavlos Fyssas (rappeur grec assassiné en 2013, ndlr) pour que des gens qui étaient fréquentables deviennent des nazis dans la presse.

Vous dénoncez la connivence de la police et de la justice…
Il faut tirer son chapeau à Nils Muižnieks, commissaire aux droits de l’homme du Conseil de l’Europe. Il est venu en Grèce en janvier 2012, au moment où Aube dorée était à son apogée de violences. Il a remonté les bretelles comme jamais personne ne l’avait fait auparavant à un Premier ministre en disant que l’impunité de la police vis-à-vis des attaques racistes, que la lenteur de la justice vis-à-vis des affaires, des dénonciations, des attaques racistes devaient cesser. Il est revenu en 2016 avec un deuxième rapport en parlant d’avancements mais que les choses pouvaient encore être améliorées.

Vous avez reçu des menaces pour ce film?

On a eu des menaces dès la campagne de crowdfunding. Au moment de la Première au festival de Thessalonique j’ai subi une agression. Nous avons aussi reçu des menaces téléphoniques, on a dû changer notre numéro – la dernière en date, c’est via Twitter où on m’a promis une balle dans la tête. Ce sont des gens qui règlent leurs problèmes par la violence, ce n’est donc pas étonnant. Je ne circule plus seule le soir à Athènes car ces gens sont d’une extrême lâcheté, leurs victimes n’ont jamais été des gens de force égale.

Une programmation de votre documentaire est-elle prévue à la télévision grecque?

On a été extrêmement surpris de voir ERT, la télévision nationale grecque, diffuser en direct pour la première fois, dans sa totalité, la cérémonie aux flambeaux d’Aube dorée aux Thermopyles qui a lieu chaque année. Comme ils nous avaient dit lors du festival de Thessalonique du mois de mars qu’ils étaient intéressés par la diffusion de notre film, je les ai rappelés. Et là, la réponse qu’ils m’ont donnée non par écrit mais oralement, je cite: «ERT n’a absolument aucun intérêt à retransmettre votre film». Pour moi, c’est clairement un choix politique (Nous avons contacté ERT pour leur demander une explication sur cette décision, ils ne nous ont pas répondu, ndlr).

Une projection du film est prévue prochainement à Zürich. Il tournera en France et dans les réseaux associatifs. Pour connaître les conditions de diffusion:https://goldendawnapersonalaffair.com
Le film est mis à disposition des écoles gratuitement.

Hellas Filmbox Berlin

by The Team

Το ντοκυμανταίρ μας συνεχίζει τον κύκλο του με κατά τόπους προβολές και συμμετοχές σε φεστιβάλ.

Μετά την πρόσφατη βράβευση στο φεστιβάλ PriMed στη Μασσαλία, συμμετέχουμε στο πρόγραμμα του Hellas Filmbox Berlin που πραγματοποιείται από τις 18 έως τις 22 Ιανουαρίου στο Βερολίνο.

Στο πλαίσιο των παράλληλων εκδηλώσεων του φεστιβάλ, θα πραγματοποιηθεί και συζήτηση με τίτλο: «Πολιτικός Κινηματογράφος: ξεπερασμένος ή πιο σημαντικός από ποτέ;» Συμμετέχουν: ο σκηνοθέτης Κώστας Γαβράς, ο Ελβετός ηθοποιός και σκηνοθέτης Dani Levy, o συγγραφέας, σκηνοθέτης και εκπρόσωπος Ελλάδος του EURIMAGES Τίμων Κουλμάσης και η δημοσιογράφος και σκηνοθέτιδα Ανζελίκ Κουρούνη.


RFI (Yasmine Chouaki – 11/12/2016)

by The Team

EN SOL MAJEUR: Angélique Kourounis (radio)

« J’ai mal à la Grèce »: en tapant cette phrase sur la toile, on tombe nez à nez avec la journaliste Angélique Kourounis. Elle qui se présente comme une fille d’immigrés, tape régulièrement du point sur la table, sur des questions grecques liées à l’austérité, aux laissés pour compte ou au terrorisme. Correspondante à Athènes de Radio France notamment, elle est toujours en vadrouille là où ça se dérouille: on va tenter d’évoquer quelques-uns de ses documentaires, dont la Route des roms et les irradiés du Kazakstan et surtout, le petit dernier consacré au parti néo-nazi grec intitulé Aube dorée, une affaire personnelle.


Prix MPM Averroès Junior 2016

by The Team

Cette 20ème édition du festival était placée sous le signe de l’éducation à l’image, avec un dispositif inédit qui a permis à 2500 lycéens de la Région PACA, de Suisse et de Méditerranée (Algérie, Egypte, Italie).

Parmi eux, 1100 ont pris part à la 4ème édition du Prix MPM Averroès Junior, organisée par le CMCA en collaboration avec Des Livres Comme Des Idées.
Regardez ici le reportage de FR3 Marseille:

Retrouvez ici la captation des journées Averroès Jr à la Villa Méditerranée:

Cette initiative a permis à ces jeunes de la région PACA, de Corse, d’Algérie, d’Egypte, d’Italie et de Suisse de visionner avec leurs enseignants trois films parmi ceux retenus dans la sélection du PriMed :

LORO DI NAPOLI de Pierfrancesco Li Donni

Les lycéens étaient réunis durant la semaine du PriMed, lors de deux demi-journées exceptionnelles les 22 et 24 novembre à la Villa Méditerranée, afin de débattre ensemble sur chacun des films et de voter pour leur documentaire favori.
Le 25 novembre, 200 lycéens ont assisté à une masterclass, durant laquelle ils ont pu poser toutes leurs questions aux réalisateurs des trois films qu’ils avaient visionnés en classe.

Ils ont ensuite assisté à la grande cérémonie de remise des prix, durant laquelle ils ont décerné le Prix MPM Averroès Junior au film Aube Dorée, Une affaire personnelle d’Angélique Kourounis.

Revenez ICI à la page de présentation sur l’éducation à l’image et le projet PriMed Averroès jr.

Les Inrocks (Fanny Marlier – 07/12/2016)

by The Team

Pourquoi le parti néo-nazi Aube dorée est-il si populaire en Grèce ?

En Grèce, le parti néo-nazi Aube dorée est devenu en quelques années la troisième force politique du pays. Ce groupuscule, la journaliste Angélique Kourounis le connait bien. Depuis 2009, elle suit tous ses agissements et assiste à son ascension. Son enquête prend la forme d’un film: “Aube dorée : une affaire personnelle”, un documentaire qui cherche à décrypter ce qu’il se cache dans l’esprit d’un membre d’Aube dorée.

“Mon homme est juif, un de mes fils gay, un autre anar et moi féministe de gauche, fille d’immigré. Si Aube dorée vient aux affaires notre seul problème sera dans quel wagon nous monterons”. C’est par cette formule que commence le documentaire Aube dorée, une affaire personnelle, réalisé par Angélique Kourounis. Journaliste pour plusieurs médias francophones (Radio France, Charlie Hebdo, Reporters Sans Frontières), réalisatrice et auteure (Visages de la crise : nous gens du Sud, pauvres et fainéants), habitant un quartier populaire d’Athènes, elle observe la crise grecque au quotidien depuis de nombreuses années.

Que se passe-t-il dans la tête du néonazi de tous les jours ? C’est ce qu’a cherché à savoir Angélique Kourounis en retraçant l’ascension de ce parti, qui se pose en victime du système, à travers ses craintes, ses obsessions et sa violence. Un groupuscule qui n’avait jamais dépassé les 0,1%, jusqu’en 2012 où Aube dorée fait une percé spectaculaire et obtient près de 7% des voix aux législatives anticipées, et fait élire 18 députés au Parlement. Une ascension facilitée par un contexte de crise économique et sociale violent en Grèce.

Le film se ferme sur une note pessimiste : Aube dorée attend son temps elle sait qu’elle va pouvoir bénéficier d’un système qu’elle critique. En Grèce, le documentaire n’a été diffusé que dans une seule salle, les autres ayant refusé, par peur. Une crainte légitime face aux menaces qu’ont subi la réalisatrice et son équipe. Sélectionné en mars dernier au Festival de Thessalonique, Aube dorée, une affaire personnelle est avant tout projeté dans un cadre associatif et connait un grand succès. Une question revient alors souvent dans les débats qui suivent : que faire ? En France, ce sont pour le moment les cinémas d’art et d’essai Utopia qui diffusent le film, sa sortie nationale n’est pas encore prévue. Entretien avec sa réalisatrice Angélique Kourounis.

Comment est né Aube dorée ?

Angélique Kourounis – Aube Dorée a été fondé en 1980 par Nikolaos Michaloliakos. Mais à l’époque, ce n’était qu’un mouvement. C’est en 1992 qu’il devient un parti politique. Aube Dorée est né d’une nostalgie des colonels et d’Adolf Hitler. Dans les années 1990, la crise macédonienne éclate en Grèce, et le pays prend un tournant nationaliste. La gauche, le monde politique, et les intellectuels ont laissé Aube dorée s’approprier le drapeau grec qui est devenu un signe très fort de ralliement au parti. Au départ, ils étaient très peu nombreux, c’était de l’ordre du risible, lorsqu’ils organisaient des rassemblements, ils étaient une vingtaine au maximum. Aujourd’hui, ils sont plusieurs milliers, donc la question est de savoir ce qu’il est arrivé pour qu’ils passent de 0,2% à presque 7% des voix (6,9%), et donc 18 députés. Un vote de conviction et non pas contestataire, qui s’est confirmé à quatre reprises (entre 2012 et 2015).

Pour beaucoup de politologues, Aube dorée n’aurait pas eu cet ordre de grandeur s’il n’y avait pas eu la crise. De quelle crise parle-t-on ? La Grèce est frappée par une crise à la fois financière, politique, et sociale. Mais dans ces périodes, les gens ont tendance à voter pour la droite. Et dans un pays comme la Grèce, qui a connu deux dictatures une guerre civile, deux guerres balkaniques, qui a perdu une part importante de sa population durant la Seconde guerre mondiale, et qui vit dans le souvenir de patries perdues, toute cette histoire douloureuse irrigue Aube dorée et lui confère une telle importance que le parti est en constante augmentation.

Comment définissez-vous Aube Dorée ?

Le parti lui-même se définit comme une association “populaire”, ce qui renvoie davantage à une notion de gauche. Or, c’est clairement un parti néo-nazi. Quand j’ai commencé à enquêter sur Aube dorée, il y avait des affiches ou des livres du IIIe Reich un peu partout dans leur local. En 2010, Nikolaos Michaloliakos, le fondateur du parti, a fait un salut nazi au Conseil municipal d’Athènes. Ce sont des gens qui soutiennent l’Holocauste, le racisme, le sexisme, et l’homophobie.

Quelle stratégie a mené ce parti à son succès ?

Aube dorée organise sa propagande sur Internet, via les réseaux sociaux. Le soir où ils ont détruit tous les stands de vendeurs ambulants, ils ont filmé l’action et l’ont diffusée sur Youtube. De même lorsqu’ils sont allés dans un hôpital pour vérifier les papiers d’identité des infirmières, pour voir s’il n’y avait pas d’étrangères. A chaque fois, leur stratégie c’est de mettre les vidéos de leurs actions sur Internet pour pouvoir surfer sur le registre suivant : “L’Etat ne fait rien, nous on est là on agit”, et ça fonctionne.

Ils ont pris l’habitude d’organiser des actions de terrain comme la distribution de nourriture ou les collectes de sang, uniquement à destination des Grecs, à l’exclusion de tout étranger. La Grèce est un pays qui manque cruellement de sang, beaucoup d’associations ont pris l’habitude de constituer des banques de sang à leur nom, mais eux ont des cartes de donneurs d’aube dorien. L’association des médecins d’Athènes a réagi en faisant un communiqué expliquant que le sang va bien à toute personne qui en a besoin, qu’elle soit grecque ou non.

Vous montrez qu’il y a un certain laisser faire de la part des autorités publiques, un policier interviewé à visage masqué parle même de collusion. Aube dorée est-il arrivé à infiltrer les forces de l’ordre ?

Les chiffres parlent d’eux-mêmes, 20% des forces anti-émeutes d’Athènes et sa banlieue votent Aube dorée. Certains ont même pactisé avec les agresseurs du mouvement lors d’attaques envers les migrants, comme le révèlent des témoignages. Le commissaire européen des droits de l’homme , Nils Muiznieks, est le seul responsable politique qui a pris un engagement ferme contre Aube dorée en revoyant le gouvernement face à son inefficacité concernant la lenteur des jugements des crimes des militants envers les migrants et l’impunité de la police.

Cela fait désormais 115 jours que le procès de l’ensemble des députés d’Aube dorée de la période 2012/2013 et du fondateur du parti, Nikolaos Michaloliakos, a débuté, dans le but de montrer que c’est une organisation criminelle construite de façon pyramidale. Un procès déclenché suite au meurtre de Pavlos Fyssas (un rappeur militant antifasciste) le 17 septembre 2013 par un militant d’Aube dorée, l’émotion populaire, à l’époque, avait était très grande. Le gouvernement a eu très peur que cela déclenche des affrontements. Le ministre de l’Intérieur, Nikos Dendias, a tapé du poing sur la table en expliquant qu’il n’était pas question de laisser agir impunément ce parti : “J’ai sorti les dossiers d’Aube dorée et je les ai remis à la justice”, a-t-il déclaré. Bien que ce procès soit une très bonne chose, on peut s’interroger sur le fait que, ce soit l’exécutif qui transmette ces dossiers au pouvoir judiciaire, ce qui traduit en quelque sorte un dysfonctionnement des institutions démocratiques de l’Etat. Pourquoi les plaintes déposées dans les commissariats n’ont pas abouti ? Ce procès ne reste pas moins une chose formidable. La partie civile est constituée de la famille du rappeur, de syndicalistes agressés, et de migrants victimes d’attaques. Et leurs avocats travaillent bénévolement, tandis qu’en face, les députés d’Aube dorée ont tout un panel d’avocats engagés comme conseillers, et qui reçoivent donc un salaire du Parlement.

En novembre 2013, deux militants d’Aube dorée sont assassinés en représailles au meurtre de Pavlos Fyssas, votre documentaire révèle comment cela a contribué à forger une image de martyr…

Cet assassinat est en effet un gros point noir. L’enquête piétine, nous n’avons pas davantage d’informations à ce sujet, et Aube dorée exploite ce flou. L’exécution de ces deux jeunes militants a offert à Aube dorée des martyrs, et le parti joue la carte des prisonniers politiques concernant l’emprisonnement des députés. Tout ça a été exploité au-delà de l’acceptable et ça été une catastrophe tactiquement pour le gouvernement en place.

Comment expliquez-vous que la violence soit inhérente à Aube dorée ?

Ici, la violence est une arme politique. J’ai même vu de la peur dans les yeux de certains militants du parti. Plus d’une fois, mon équipe et moi-même avons été pris à partie lorsque nous venions filmer des manifestations publiques alors que nous avions les autorisations. Deux de mes caméramans ont été agressés et ne voulaient plus venir couvrir Aube dorée. Mon co-auteur, Thomas Iacobi, et moi avons dû filmer, mais nous avons été également agressés, comme on peut le voir dans le film.

Leurs slogans ou leurs emblèmes sont également très violents : “Sang, honneur, Aube dorée”, “Chiens rouges, cette terre ne vous appartient pas”, “Hache et feu aux chiens rouges” ou encore “De la merde sur la tombe d’Ataturk”. Ces formules font référence à la guerre gréco-turque ou à la guerre civile, un symbole aussi bien repris par la droite que par la gauche.

Dans le documentaire, il y a une scène très forte où un cadre du parti oublie que son micro est encore ouvert et briefe discrètement ses militants sur comment éviter de tenir des propos racistes ou négationniste devant les journaliste et confie qu’il est arrivé à vous manipuler… Comment êtes-vous arrivée à faire en sorte que les militants acceptent votre présence lors des manifestations et à obtenir des interviews ?

Ils m’ont accepté mais je n’ai jamais gagné totalement leur confiance pour autant. Je ne leur ai pas menti, je n’ai jamais tourné en caméra cachée, et je ne leur ai jamais dit que j’adhérais à leurs valeurs. Dès le début, je leur avais bien expliqué que je cherchais à comprendre ce qu’il se passe dans leurs têtes et pourquoi, malgré tout le déballage médiatique qu’il y a eu après la mort de Pavlos Fyssas, Aube dorée continue de bénéficier d’une certaine aura.

Nous avons commencé à tourner en 2009, nous nous sommes rendus à toutes les manifestations petites ou grandes, et à force, ils nous reconnaissaient. Ce n’était pas un travail d’immersion, mais plutôt d’apprivoisement, sans pour autant chercher à les dompter, mais on a fini par faire partie des meubles. Ce sont des gens d’un sexisme ahurissant, donc je ne leur inspirais pas beaucoup de méfiance. Mon co-auteur, Thomas Iacobi, est allemand, il est grand et blond, alors c’était un ticket d’entrée finalement, dès le départ ils lui ont dit : “Ah mais on a des idées en commun alors…” Et il est vrai que l’on a laissé planer un certain flou.

Je pense avoir bénéficié du timing. Après le décès de Pavlos Fyssas, Aube dorée a voulu redorer son image et montrer que ses rangs ne sont pas composés de monstres. Et comme je les accompagnais depuis 5 ans déjà, ils m’ont laissé faire le film.

Comment les militants d’Aube dorée ont-ils accueilli le résultat final du documentaire ?

J’ai reçu des menaces sur les réseaux sociaux, certains ont promis de me loger une balle dans la tête, d’autres, me souhaitent d’avoir un cancer de l’utérus, toujours via des comptes anonymes. Et nous sommes obligés de prendre quelques mesures de sécurité. Lors de la première projection à Athènes au cinéma Microcosmos, le seul qui, jusqu’à présent, a eu le courage de projeter le film, notre avocat a prévenu le commissariat de quartier . Le film a été entièrement financé grâce à une opération de crowdfunding (financement participatif, ndlr), mais au bout des cinq premiers jours, la plateforme a été victime de cyber-attaques et nous n’avons pas pu mener à terme cette opération. Il a fallu se débrouiller autrement, avec des bouts de ficelle. De même, notre page Facebook a été attaquée. Nous prévoyons d’écrire un livre dont les fonds seront reversés aux avocats de la partie civile, et qui traitera entre autre de la pénétration d’Aube dorée dans les écoles.

Télérama (Fabien Perrier – 12/11/2016)

by The Team

“Aube Dorée, une affaire personnelle”, le film qui met à nu les néonazis grecs

Le film tourne en France et en Europe, mais il n’a été projeté qu’une fois, dans une seule salle, en Grèce. Il traite pourtant de ce pays et, plus exactement, du parti Aube Dorée. Un mouvement néonazi que dissèque la journaliste Angélique Kourounis, correspondante de Radio France et “Charlie Hebdo” à Athènes.

« Mon homme est juif, un de mes fils gay, un autre anar et moi féministe de gauche, fille d’immigré. Si Aube dorée arrive aux affaires, notre seul problème sera dans quel wagon nous monterons. » C’est par ces mots que commence le documentaire de la journaliste franco-grecque Angélique Kourounis, Aube dorée, une affaire personnelle. La correspondante de Radio France et Charlie Hebdo, née en 1964 et qui a grandi en France, aborde le parti néonazi hellène via ses obsessions, ses peurs. Aube dorée renvoie, selon elle, aux heures les plus sombres de l’histoire européenne, aux déportations, et risque de les faire ressurgir. Hypothèse exagérée ? Pas sûr…

Angélique Kourounis, qui habite un quartier populaire d’Athènes, enquête depuis des années sur l’organisation de ce qui n’était, à la base qu’un groupuscule ne dépassant pas les 0,1% aux élections. En 2012, c’est le choc. Aube dorée récolte près de 8% aux législatives anticipées et parvient à faire élire vingt-et-un députés. Un mois plus tard, de nouvelles élections ont lieu : les néonazis récoltent un score quasiment identique. Depuis, ils sont implantés dans le paysage politique grec au point de devenir la troisième force électorale. Pas forcément étonnant, dans un pays qui subit depuis 2010 une politique d’austérité sans faille, imposée par le FMI, l’Union Européenne et la Banque Centrale Européenne, en échange d’un prêt évitant la faillite de l’Etat, et où, dans ce contexte de coupes budgétaires, de baisses des salaires et des pensions, de hausses des taxes et de privatisations, la misère augmente.

L’hypothèse d’Angélique Kourounsi n’est pas forcément exagérée non plus au regard des réactions suscitées par son film. La réalisatrice et son équipe subissent des menaces. Quant à la diffusion du documentaire, sélectionné en mars dernier au Festival de Thessalonique, elle se fait hors des canaux officiels. En Grèce, Aube dorée, une affaire personnelle ne tourne pas en salles ; par peur, selon Angélique. En revanche, les projections réalisées dans le cadre associatif cartonnent (ainsi que les débats qui suivent). En France, les cinémas Utopia organisent les projections, mais pour l’instant, le film n’a pas de sortie nationale programmée. Entretien avec la documentariste.

Votre film est très personnel et vous l’affirmez d’emblée. Pourquoi avez-vous choisi une telle implication et une narration à la troisième personne ?

Ce film, mon troisième sur Aube dorée, répond à un cheminement personnel. Croyante, j’avais réalisé un premier film de huit minutes sur la relation de ce parti avec l’Eglise. Ma grand-mère, elle aussi très croyante, m’a appris qu’il est incompatible d’être chrétien et de partager ces idées. Le deuxième reportage montrait comment un vote de protestation est devenu un vote de conviction. Le troisième film est donc un documentaire d’auteur. C’est mon histoire. Les électeurs sont aujourd’hui tellement convaincus des idées d’Aube dorée, que si ce parti arrive au pouvoir, une bonne partie de la population – et j’en ferai partie – devra soit s’exiler, soit prendre les armes, soit sera mise dans un camp. Aube Dorée n’est pas là pour gouverner pour tout le monde. Même si la narration est au « je », ce film est une aventure collective et solidaire. Le montage et les sous-titrages ont été effectués par des bénévoles. Arte m’a autorisée à utiliser les rushes des reportages effectués pour la chaîne sans me faire payer de droits. Notre objectif est de susciter le débat.

Quel regard portez-vous sur Aube dorée ?

C’est véritablement un parti néonazi et négationniste : ses membres admirent Hitler tout en niant l’existence des chambres à gaz. Il y a de nombreuses vidéos où les cadres font le salut nazi, fréquent d’ailleurs dans les réunions d’Aube dorée. Enfin, il y a une construction militaire, c’est le seul parti que je connaisse où les sessions se terminent par l’hymne national et cet ordre de caserne, « rompez ». Il est impératif de dire, de montrer qui sont ces gens. La pauvreté à laquelle s’ajoute l’absence de politique migratoire mène souvent, en Europe et dans l’histoire, à une politique d’extrême-droite, voire néonazie. Il est facile de filmer Aube dorée d’un point de vue misérabiliste, d’aller à la rencontre des victimes de la crise, dans un quartier très pauvre, rempli de migrants. Ce n’est pas ce que je voulais faire. A force de me rendre dans ses manifestations, d’observer ses militants, il m’est très clairement apparu que ses rangs ne comptent pas seulement des Grecs touchés par la crise. C’est pourquoi je suis aussi allée enquêter dans un quartier riche où des gens aisés se sont engagés à Aube dorée par conviction.

Vous recevez des menaces…

Dernièrement, sur les réseaux sociaux, un sympathisant dont je ne connais pas le nom promet de me loger une balle dans la tête ! Ils m’ont déjà agressée, ce que l’on voit dans le film, ainsi que Thomas Jakobi et le caméraman qui ont participé au tournage. Des syndicalistes, des migrants, des journalistes ont subi leur violence. Cette violence est leur arme politique. S’asseoir autour d’une table pour convaincre de leur discours n’est pas leur méthode. Ils l’imposent par la force et les coups. Je ne comprends pas comment il est encore possible que l’on vote pour eux dans un pays comme la Grèce.

Comment expliquer ces menaces ?

Je ne sais pas. Je ne sais même pas s’ils ont vu le film ! La bande-annonce montre la violence à l’état pur, celle-là même qu’ils ont toujours voulu cacher. Habituellement, ils mettent eux-même en scène leur violence contre les immigrés, contre la présence des infirmières dans les camps de migrants… Ils veulent dire ainsi : « l’Etat ne fait rien mais nous sommes efficaces ». D’ailleurs, pendant toutes ces années, plusieurs personnes m’ont dit ne pas être membre d’Aube dorée, mais souhaiter l’accession du parti au Parlement pour faire le ménage. Je pense aussi qu’ils n’ont pas aimé la scène du film où Haris Mexas, l’un des membres d’Aube Dorée, élu au conseil municipal d’Alimos, oublie qu’il a un micro. Il avoue que, si les cadres d’Aube dorée, me laissent filmer, c’est parce qu’ils sont convaincus qu’ils peuvent me manipuler en leur faveur. C’est un élément crucial du film. Ce que l’on voit, c’est leur double langage. Quand la caméra n’est pas là, ils se lâchent.

Lifo (Θοδωρής Αντωνόπουλος – 06/10/2016)

«Eίμαι κόρη μεταναστών, με γιo γκέι και σύντροφο Εβραίο. Αν ενισχυθεί η Χρυσή Αυγή, το μόνο μας πρόβλημα είναι σε ποιο βαγόνι θα μας βάλουν»

Η δημοσιογράφος και σκηνοθέτις Angelique Kourounis καταθέτει την πιο πλήρη καταγραφή της γέννησης, της δράσης και της χαμερπούς ρητορικής του εγκληματικού μορφώματος

Κόρη μεταναστών, ανταποκρίτρια από το 1985 για την Ελλάδα και τα Βαλκάνια για διάφορα γαλλόφωνα μέσα (Charlie Hebdo, La Libre Belgique, Politis, Ouest France, Les DNA Sud – Ouest, Econostrum, Groupe Radio France, Radio Canada, RTBF, Radio Suisse Romande, LCI, CBC, RTSR, RTBF TV, Public Senat, TV5 Monde), η Angelique δούλευε το ντοκιμαντέρ «Χρυσή Αυγή – Προσωπική Υπόθεση» επί πέντε ολόκληρα χρόνια. Συγκέντρωσε πάνω από 100 ώρες υλικού και ολοκλήρωσε την έρευνά της χάρη στη μέθοδο του crowdfunding. Είναι η τρίτη ταινία που γυρίζει με αντικείμενο τη ΧΑ και μέσα από εκτενή ρεπορτάζ και συνεντεύξεις επωνύμων, αλλά και απλών ανθρώπων (από αντιφασίστες ακτιβιστές και δημοσιογράφους, διανοητές, πολιτικούς, ηθοποιούς, ιερωμένους μέχρι ψηφοφόρους και στελέχη της ΧΑ) εστιάζει εδώ στη συμβατότητα κάποιων παγιωμένων αντιλήψεων της ελληνικής κοινωνίας με τη ρατσιστική εθνικοσοσιαλιστική ιδεολογία, την ιεραρχική δομή οργάνωσης της ΧΑ, τη χρήση των κλασικών γκεμπελικών τακτικών παραπλάνησης στον δημόσιο λόγο, τις διαχρονικές «σχέσεις στοργής» με την αστυνομία και τη χρόνια συγκάλυψη της δραστηριότητάς της από τις πολιτικές και δικαστικές αρχές.

Θίγονται παράλληλα οι σχέσεις «συγκοινωνούντων δοχείων» της ΧΑ με τη ΝΔ και τα άλλα κόμματα του συνταγματικού τόξου καθώς και η ένθερμη υποστήριξη μερίδας του κλήρου προς τους νεοναζιστές, αφότου αυτοί υιοθέτησαν ένα ευκαιριακό ελληνορθόδοξο προφίλ. Το ντοκιμαντέρ αυτό, μια παραγωγή της Omnia TV με συμπαραγωγούς το γαλλικό κανάλι Arte και τη Yemaya Productions υπό την αιγίδα των Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα, της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και του Ιδρύματος Ρόζα Λούξεμπουργκ πρωτοπροβλήθηκε στην Ελλάδα στο 18ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης τον Μάρτιο. Έκτοτε έχει περιοδεύσει σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, σε κινηματογραφικά φεστιβάλ και αλλού, αποσπώντας βραβεία και διακρίσεις. Για την Angelique, ωστόσο, που εξακολουθεί ύστερα από όλα αυτά να αναζητά μια απάντηση στο τι κάνει κάποιον Χρυσαυγίτη, η μεγαλύτερη διάκριση θα είναι να μπορέσει να συμβάλλει αυτή η ταινία στην ευαισθητοποίηση και την αφύπνιση απέναντι στον νεοναζιστικό κίνδυνο από τους ίδιους τους εκφραστές τέτοιων απόψεων. Σημαντική συμβολή σε μια εποχή που η δίκη της ΧΑ βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή, ενώ το «αβγό του φιδιού» επιχειρεί να ξανασηκώσει κεφάλι εκμεταλλευόμενο την προσφυγική κρίση.

— Πώς αποφάσισες να υλοποιήσεις αυτό το ντοκιμαντέρ;

Βασικά ξεκίνησε από μια μεγάλη απορία που είχα σε συνδυασμό με έναν μεγάλο φόβο: Πώς ήταν δυνατό να έχει αποκτήσει τέτοια δύναμη και επιρροή ένα νεοναζιστικό κόμμα στην Ελλάδα έχοντας μάλιστα σημαία του την ανοιχτή βία. Υπήρξα κόρη μεταναστών από την Κάλυμνο που άφησαν τον τόπο τους για μια καλύτερη ζωή, σπούδασα σε σχολείο δημόσιο πολυεθνικό με δημοκρατική παιδεία, μεγάλωσα σε μια κοινωνία με βαθιά δημοκρατική παράδοση παρά τις αντινομίες της… Αναρωτιόμουν, λοιπόν, πώς ήταν δυνατό φυλλάδες με ρατσιστικά και μισαλλόδοξα κηρύγματα σε καθημερινή βάση όπως ο Στόχος να κρέμονται ελεύθερα στα περίπτερα χωρίς να επεμβαίνει κάποιος εισαγγελέας – ύστερα βέβαια σκέφτηκα ότι αυτό το «ρεύμα» είχε ξεκινήσει με την Αυριανή του Κουρή και την «ανοχή» του κυβερνώντος ΠΑΣΟΚ ήδη από τη δεκαετία του ’80. Υπήρχαν βέβαια κι ο Στόχος, η Ελεύθερη Ώρα κ.ά. Έχουν οπότε βαθιές ρίζες ο λαϊκισμός και ο εθνικισμός σε αυτή τη χώρα, οι περισσότεροι ψηφοφόροι της ΧΑ προέρχονται άλλωστε από τη ΝΔ, ακόμα και το ΠΑΣΟΚ, η «μαγιά» υπήρχε απλά ήταν συγκαλυμμένη, το μεταπολιτευτικό κλίμα δεν επέτρεπε άλλωστε στην ακροδεξιά να πει καθαρά το όνομά της. Άσε που δεν είναι μόνο η ΧΑ, υπάρχουν άλλα τέσσερα ακροδεξιά κόμματα σήμερα στην Ελλάδα, αν είναι δυνατό.

— Είχες νομίζω κιόλας δραστηριοποιηθεί από μικρή στα δικαιωματικά…

Πράγματι, έγινα μέλος της Διεθνούς Αμνηστίας μόλις στα 14 χρόνια μου, το νεότερο μέλος της τότε! Υπήρξα πάντα πάντα ευαίσθητη σε δικαιωματικά και κινηματικά ζητήματα και σε αυτό έπαιξε καίριο ρόλο το οικογενειακό μου ιστορικό στην Κατοχή και η ανατροφή που έλαβα. Έχοντας έναν πεθερό και μια γιαγιά στην αντίσταση, μια πεθερά που έβγαζε το κίτρινο αστέρι της για να φέρει τρόφιμα στην οικογένειά της πίσω από τις εχθρικές γραμμές, έναν θείο και μια θεία που επέζησαν από το Άουσβιτς, μεγάλωσα βλέπεις ακούγοντας ιστορίες από μια εποχή αποτρόπαια που με βεβαίωναν πως δεν θα γύριζε ποτέ ξανά…Να σημειώσω εδώ ότι ο σύντροφός μου ο Μαξίμ ήταν αρχικά κάθετα αντίθετος στην ιδέα του ντοκιμαντέρ για τη ΧΑ, όπως και οι τρεις γιοι μου, αλλά τελικά όλοι βοήθησαν – μεγάλη ήταν επίσης η συμβολή του Αντώνη Δημόπουλου που έκανε το μοντάζ.

— Αλλά πού πιστεύεις ότι οφείλεται η δυναμική της ΧΑ; Φταίνε η κρίση, η ανέχεια, οι πρόσφυγες κι οι μετανάστες που τάχατες μας «παίρνουν τις δουλειές» κι επιβουλεύονται την ασφάλεια, την υγεία, τον τόπο μας κ.λπ.;

Πολλοί εστίασαν πράγματι στην κρίση, τη φτώχεια και το μεταναστευτικό, όμως αυτή είναι μόνο η μία εκδοχή. Δεν απαντά ικανοποιητικά στο πώς μια εγκληματική οργάνωση, ένα ναζιστικό γκρουπούσκουλο με αμελητέα μέχρι πρότινος εκλογικά ποσοστά, έφτασε να γίνει τρίτο κόμμα μην διστάζοντας μάλιστα να διαφημίζει ανοικτά τα «πογκρόμ» ενάντια σε αλλοδαπούς κι αντιφασίστες. Εκείνο το περιστατικό π.χ. με τους πάγκους μεταναστών μικροπωλητών στη λαϊκή της Ραφήνας το ’12 που είχε αναποδογυρίσει «τάγμα εφόδου» και είχαν μάλιστα ανεβάσει το βίντεο επιχαίροντας στο Διαδίκτυο, θα ήταν αδιανόητο στη Γαλλία κι αν συνέβαινε, οι εμπλεκόμενοι θα υφίσταντο άμεσα τις συνέπειες του νόμου. Γι΄αυτό λέω ότι φταίει επίσης η έλλειψη παιδείας, ενώ τεράστιες ευθύνες έχει και η ελληνική Πολιτεία που άφηνε τόσο καιρό ανενόχλητο αυτό το «καρκίνωμα» να αναπτύσσεται, όταν δεν το αβαντάριζε κιόλας – θυμάμαι τον Σαμαρά π.χ. να συναγωνίζεται τη ΧΑ στην ξενοφοβική ρητορική, ν’ αποκαλεί τους μετανάστες τυράννους των ελληνικών πόλεων! Κι εκεί που η δημοκρατική Πολιτεία απουσιάζει δημιουργείται, βέβαια, ευνοϊκό έδαφος για να αναπτυχθούν φαινόμενα αυταρχισμού, διαφθοράς, μαφιόζικα κι ακροδεξιά μορφώματα. Χρειάστηκε δυστυχώς να θυσιαστεί ο Παύλος για να ξυπνήσουν… Όταν λοιπόν, ύστερα κι από εκείνο το φονικό, η Πολιτεία αποφάσισε επιτέλους να δράσει, οι κύριοι αυτοί μαζευτήκανε και λουφάξανε με όλη εκείνη τη χαρακτηριστική τους θρασυδειλία – τους τελευταίους μήνες, ωστόσο, βλέπουμε να επαναδραστηριοποιούνται ιδίως στα νησιά κι άλλα μέρη που υπάρχουν hotspots προσφύγων, επιχειρώντας να δημιουργήσουν κλίμα και να το εκμεταλλευτούν πολιτικά…

— Γαλλική… ΧΑ αλήθεια υπάρχει;

Όχι ακριβώς, οι ανοικτά ακροδεξιές οργανώσεις είναι περιθωριακές και δεν διαφημίζουν έτσι “χύμα” τη δράση τους. Υπάρχει όμως το Εθνικό Μέτωπο της Λεπέν που ουσιαστικά δεν διαφέρει από μια «σοβαρή» ΧΑ παρ’ όλα τα φτιασίδια του… Δεν θα δεις μαυροφορεμένους καραφλούς με δάδες στις συγκεντρώσεις του, θα δεις όμως όλες αυτές τις καθώς πρέπει κυρίες με τα ταγέρ, τα ακριβά αρώματα και το βαμμένο μαλλί και τους αντίστοιχους κυρίους, τους δήθεν «πατριώτες»… Θυμάμαι προ ετών που συνεργαζόμουν με το Charlie Hebdo ότι είχαμε ξεκινήσει μια εκστρατεία υπογραφών για την απαγόρευση του Εθνικού Μετώπου, όμως αποτύχαμε γιατί κρίθηκε αντισυνταγματική… Υπάρχει ωστόσο, από την άλλη, μια αφύπνιση κοινωνική μπροστά στον ακροδεξιό κίνδυνο που δεν περιορίζεται στην Αριστερά, αλλά περιλαμβάνει και τον κεντρώο χώρο, ακόμα και φιλελεύθερους συντηρητικούς, καθώς και μια σοβαρή αντιφασιστική παιδεία – στο σχολείο που πήγαινα ερχόντουσαν θυμάμαι για ομιλίες στην επέτειο της απελευθέρωσης από τους ναζί αντιστασιακοί, καθώς κι Εβραίοι επιζώντες από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Πόσες φορές συνέβη αυτό σε σχολεία στην Ελλάδα, τη χώρα εκείνη που ανέπτυξε ένα ισχυρό αντιστασιακό κίνημα πληρώνοντας το μεγαλύτερο τίμημα σε ζωές και υλικές ζημιές κατά την Κατοχή στην Ευρώπη αναλογικά με τον πληθυσμό της; Μαθαίναμε επίσης για τις χούντες στη Χιλή, την Αργεντινή κ.λπ. Εδώ έπρεπε να φτάσουμε στο ’13 για να γίνει μια αντίστοιχη εκδήλωση με θύματα του Ολοκαυτώματος στην Πανεπιστημιούπολη στου Ζωγράφου, όπου επίσης μας είχαν παρενοχλήσει οι φασίστες…

— Η εμπειρία από τις «επαφές» σου με τους Χρυσαυγίτες στη διάρκεια των γυρισμάτων; Είχα ακούσει ότι εσύ και η ομάδα σου στοχοποιηθήκατε όταν κατάλαβαν τις προθέσεις σας…

Όντως και απειλές δεχτήκαμε συχνά και ξύλο φάγαμε κάποιες φορές, εγώ ευτυχώς τη γλίτωσα, όμως από ένα σημείο και μετά δεν έβρισκα κάμεραμαν – κανένας δεν έπαιρνε το ρίσκο να κινηματογραφήσει εκδηλώσεις τους οπότε ανέλαβα εγώ! Στα γυρίσματα από την κηδεία του Ντερτιλή π.χ. (Ιανουάριος ’13) οι εικόνες ήταν όλες θολές και κουνημένες γιατί τον κάμεραμαν τον φοβέριζαν ανοικτά… Τον Τhomas Jacobi που συνεργαστήκαμε στο σενάριο τον είχε απειλήσει ο ίδιος ο Κασιδιάρης, ενώ σε μάζωξη που κάνανε για την επέτειο της Άλωσης το ’13, παραλίγο να  δείρουν κι εμένα. Εννοείται ότι πήγαινα στα ίσα, δίχως κρυφές κάμερες, ήθελα να τους βλέπω και να με βλέπουν. Το ίδιο έκανα κι όταν έπαιρνα συνεντεύξεις με ψηφοφόρους της ΧΑ, όχι μόνο στα λαϊκά, αλλά και στα «καλά» προάστια, τον Άλιμο, τη Γλυφάδα και αλλού. Γιατί αν οι πρώτοι πρόβαλλαν ως λόγο της εκλογικής τους προτίμησης την απογοήτευση, τη φτώχεια και την ανασφάλεια, οι δεύτεροι που ελάχιστα τους είχε αγγίξει η κρίση και δεν αντιμετώπιζαν βιοτικό πρόβλημα πρόβαλαν την «αντισυστημικότητα» της ΧΑ και το «ενδιαφέρον» της για την πατρίδα και τις παραδοσιακές αξίες, πέρα βέβαια από τον μεταναστευτικό «κίνδυνο»…

— Για τη δίκη που είναι σε εξέλιξη τι πιστεύεις;

Θέλω να ελπίζω ότι θα έχει αποτελέσματα, αν και φοβάμαι ότι το κατηγορητήριο δεν επαρκεί, ώστε να μπουν φυλακή όλοι οι πρωταίτιοι και να διαλυθεί η ΧΑ ως εγκληματική οργάνωση… Ο Μιχαλολιάκος π.χ. δεν εμφανίζεται καν ως ηθικός αυτουργός της δολοφονίας Φύσσα και των λοιπών εγκλημάτων της, παρότι αρχηγός. Βγάζω όμως το καπέλο μου – να το υπογραμμίσεις αυτό, σε παρακαλώ – στην πολιτική αγωγή και τους δικηγόρους που «τρέχουν» την υπόθεση εθελοντικά και αμισθί, βάζοντας μάλιστα κι από την τσέπη τους σε αντίθεση με τους χρυσοπληρωμένους δικηγόρους της απέναντι πλευράς, όπως το βγάζω και σε όλο το ενεργό αντιφασιστικό κίνημα που τόσες φορές τούς αντιπαρατάχθηκε σχεδόν μόνο. Τέτοιοι άνθρωποι σώζουν την τιμή της ελληνικής δημοκρατίας! Ισχύει, δυστυχώς, ότι και ο κινηματικός χώρος δείχνει σημάδια κόπωσης τόσα χρόνια μετά, οφείλουμε όμως να επαγρυπνούμε, να κρατάμε το θέμα στην επικαιρότητα, να γεμίζει η αίθουσα του δικαστηρίου καθημερινά… Επιμένω, επίσης, να πηγαίνουμε στις εκλογές να ψηφίζουμε ακόμα κι αν δεν συμφωνούμε με το σύστημα αυτό, γιατί οι ακροδεξιοί είναι συσπειρωμένοι, ψηφίζουν μαζικά κι έτσι κερδίζουν δύναμη στην Ελλάδα, στη Γαλλία και αλλού.

— «Ο σύντροφός μου είναι Εβραίος, ο ένας γιoς μου γκέι, ο άλλος αναρχικός κι εγώ αριστερή φεμινίστρια, κόρη μεταναστών. Αν η Χρυσή Αυγή έρθει στα πράγματα το μόνο μας πρόβλημα θα είναι σε ποιο βαγόνι θα μας βάλουν», διαβάζω στο δελτίο Τύπου του ντοκιμαντέρ. Είναι πράγματι έτσι ή είναι «μεταφορική» η αναφορά;

Καθόλου μεταφορική φίλε μου, έτσι ακριβώς είναι! Εκείνος μάλιστα ο γιος με τις πολιτικές ανησυχίες είχε κινδυνεύσει πριν 2-3 χρόνια να τον λιντσάρουν φασίστες στον υπόγειο της Ομόνοιας, επειδή φορούσε μπλουζάκι «Fight Racism» – κατέφυγε σε ένα βαγόνι του ηλεκτρικού που έκανε στάση την ώρα εκείνη και η οδηγός – γυναίκα ήταν – όταν κατάλαβε τι συμβαίνει έκλεισε αμέσως τις πόρτες και ξεκίνησε. Περιττό να πω πόσο ευγνώμων νιώθω απέναντι σε αυτή τη γυναίκα… Και είναι αυτοί οι απλοί άνθρωποι που πρέπει να πουν το «ως εδώ», που όταν γίνουν πολλοί θα το καταφέρουν. Να πω εδώ ότι και ο τρίτος μου γιος που ασχολούνταν με την μπάλα εδώ στην Ελλάδα, την παράτησε, όταν διαπίστωσε πόσο είχαν παρεισφρήσει ακροδεξιά στοιχεία και στο ποδόσφαιρο.

— Όμως, πόσο μπορεί να βοηθήσει τον αντιφασιστικό αγώνα μια ακόμα ταινία προορισμένη για να τη δει ένα «οικείο» κοινό που έτσι κι αλλιώς δεν θα ψήφιζε ακροδεξιά;

Αυτό ακριβώς είναι και το δικό μου θέμα! Γιατί το ντοκιμαντέρ αυτό, καρπός μιας εξαντλητικής, όσο κι επικίνδυνης έρευνας πέντε χρόνων – μια προσπάθεια κατά βάση συλλογική, για την ολοκλήρωση της οποίας εργάστηκαν αθόρυβα πολλοί άνθρωποι – θα ήθελα και θα έπρεπε να προβληθεί σε τηλεοπτικά κανάλια, κινηματογράφους, σχολεία και πολιτιστικά κέντρα σε όλη την Ελλάδα! Κάτι ανάλογο, δηλαδή, με αυτό που γίνεται τώρα στην περιοδεία μας στη Γαλλία. Αντίθετα, όμως, με τον ενθουσιασμό που το υποδέχτηκαν εκεί, στην Ελλάδα δυσκολεύτηκα πολύ μέχρι τώρα να βρω αίθουσα να δεχτεί να το προβάλει, όλο κάτι περίεργες δικαιολογίες ακούω, κάτι που επίσης με προβληματίζει και δεν το λέω επειδή η ταινία αυτή είναι δική μου… Το πλέον επιθυμητό θα ήταν βέβαια να τη δουν Χρυσαυγίτες – θα θεωρούσα μεγάλο κέρδος και την καλύτερη επιβράβευση για την προσπάθειά μας, αν έστω κι ένας τους, παρακολουθώντας τη μετάνιωνε για τις επιλογές του και τους εγκατέλειπε.

— «Ελλάς-Γαλλία-Συμμαχία;»

Ναι, συμμαχία βέβαια αντιφασιστική, όχι σαν εκείνη του Καραμανλή. Αυτή τη στιγμή η εν λόγω πρωτοβουλία στην οποία συμμετέχω, συγκεντρώνει φάρμακα και άλλα εφόδια για ένα καραβάνι αλληλεγγύης που γύρω στις 16/10 θα καταλήξει από τη Λιόν στα κοινωνικά ιατρεία ανά την Ελλάδα. Κοίτα, μπορεί να μην έχω απάντηση στο τι ακριβώς θα πρέπει να κάνουμε με τη ΧΑ στην Ελλάδα και την ακροδεξιά στην Ευρώπη γενικότερα, ξέρω όμως ότι τέτοιες συλλογικές, διεθνιστικές δράσεις αλληλεγγύης είναι από τα αποτελεσματικότερα «όπλα» εναντίον της.

ΕΚΤΟΠΟΙ ΝΕΟΙ (Αθηνά Θανάση – 05/10/2016)


Με αφορμή το ντοκιμαντέρ «Χρυσή Αυγή – Προσωπική Υπόθεση»

Γράφει η Αθηνά Θανάση

“Ο σύντροφός μου είναι Εβραίος, ο ένας γιός μου γκέι, ο άλλος αναρχικός κι εγώ αριστερή φεμινίστρια, κόρη μεταναστών. Αν η Χρυσή Αυγή έρθει στα πράγματα το μόνο μας πρόβλημα θα είναι σε ποιο βαγόνι θα μας βάλουν.”

Με τόνο εξομολογητικό εισαγόμαστε στο ντοκιμαντέρ «Χρυσή Αυγή – Προσωπική Υπόθεση», μια πολυδιάστατη προσέγγιση από την οπτική της δημοσιογράφου Angélique Kourounis*, σαφώς επηρεασμένη από τα βιώματά της. Το ντοκιμαντέρ αποτελεί προϊόν πολυετούς έρευνας και εκτενών ρεπορτάζ από την εποχή που η Χρυσή Αυγή ήταν περιθωριοποιημένη και η παρουσία της δεν ήταν αισθητή στο πολιτικό στερέωμα, μέχρι και σήμερα που έχει αναδειχθεί τρίτη πολιτική δύναμη και έχει αποκτήσει ηχηρή φωνή και βήμα.

Η δημοσιογράφος αποπειράται να σκιαγραφήσει το προφίλ του χρυσαυγίτη της διπλανής πόρτας που φέρει πολλά και αντιφατικά μεταξύ τους χαρακτηριστικά, ενώ, παράλληλα, επικεντρώνεται στον δημόσιο λόγο και την προπαγανδιστική αφήγηση της οργάνωσης, στην τακτική θυματοποίησης -τον κατεξοχήν μηχανισμό που χρησιμοποιεί η οργάνωση- διερευνά τα αίτια της αυξανόμενης απήχησής της, τη σύνδεση με την εκκλησία και την ορθοδοξία, την παράλληλη πορεία της με την αστυνομία αλλά και την εθελοτυφλία του κρατικού μηχανισμού απέναντι στις εκδηλώσεις βίας της Χρυσής Αυγής.

Η παρείσφρυση της δημοσιογράφου στους κόλπους της χρυσαυγίτικης κοινότητας αποβαίνει ιδιαίτερα αποκαλυπτική. Οι συνεντεύξεις, σε συνδυασμό με τις επίμονες ερωτήσεις της δημοσιογράφου προκαλούν αμηχανία στους αποδέκτες. Οι διάλογοι μεταξύ στελεχών της Χρυσής Αυγής εκθέτουν τα ίδια τα μέλη και προδίδουν τις μεθοδεύσεις της οργάνωσης.

«Λένε ότι είμαστε κακοί φασίστες. Η αλήθεια είναι ότι δεν έχουν άδικο. Σκοπός μας δεν είναι να βελτιώσουμε αυτούς που βρίσκονται σήμερα στο Κοινοβούλιο, να διορθώσουμε τις πολιτικές δυνάμεις που είναι διεφθαρμένες και τελειωμένες, αλλά να τους τελειώσουμε, μια για πάντα». Αυτό ανέφερε σε ομιλία του απευθυνόμενος σε μέλη της Χρυσής Αυγής, πριν τις εκλογές του 2012, ο αρχηγός της οργάνωσης Νίκος Μιχαλολιάκος.

«Είμαστε εθνικιστές και το μίσος είναι υγιές συναίσθημα του ανθρώπου όταν στρέφεται ενάντια σε υπανθρώπους», είχε δηλώσει ο Ηλίας Παναγιώταρος. Από την ενδεικτική σταχυολόγηση  δηλώσεων των μελών που πρωταγωνιστούν στα πράγματα της Χρυσής Αυγής από το έτος ίδρυσής (1980) της μέχρι σήμερα, αντιλαμβανόμαστε το πραγματικό πρόσωπο του μορφώματος που εκφράζεται απροκάλυπτα, με λόγο αμιγώς εθνικιστικό και πολωτικό που στοχεύει στον διχασμό.

Με όπλο την επίκληση στο συναίσθημα και με σαθρή επιχειρηματολογία που επικεντρώνεται μονομερώς σε ζητήματα που αναδεικνύουν τον εθνικιστικό χαρακτήρα του κόμματος, που συχνά, ταυτίζεται και συγχέεται με τον πατριωτισμό, ενισχύει και τροφοδοτεί το κοινό αίσθημα που αναζητά εξιλαστήρια θύματα σε οποιοδήποτε εξωγενές στοιχείο και απαλλάσσει τους πραγματικούς υπεύθυνους από τις ευθύνες τους. Το “ιδεώδες της πατρίδας” συνοδεύεται από τη ρητορική και τα κηρύγματα μίσους.

Σε αυτό το σημείο, αξίζει να γίνει ειδική μνεία στο εξής γεγονός που προβάλλεται μέσα στο ντοκιμαντέρ: Στέλεχος της Χρυσής Αυγής αν και έχει πλήρη επίγνωση ότι είναι καλωδιωμένο με μικρόφωνα, τη στιγμή που δεν καταγράφεται από την κάμερα της δημοσιογράφου, “αφαιρείται” και δίνει κατευθυντήριες γραμμές σε “συναγωνίστρια” του κόμματος, της τονίζει ποιες λέξεις πρέπει να αποφύγει, ποια γεγονότα να προσπεράσει και ποια πρέπει να αναδείξει στη θέση τους.

Πεπεισμένο για την “αφέλεια” της δημοσιογράφου, το μέλος ακολουθεί πιστά τις υποδείξεις, που δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στη διάκριση μεταξύ εθνικισμού-ναζισμού. (Είναι γνωστό ότι η οργάνωση εισήγαγε στη ρητορεία της τον όρο “εθνικιστής” δεκαετίες πριν, αφού θεωρείται πιο αποδεκτός από αυτόν του “εθνικοσοσιαλιστή” ή του “ναζιστή.”)

Για ποιους λόγους όμως επιλέγει κάποιος να συνταχθεί με τους “άντρες με τα μαύρα”; Η κρίση ίσως είναι η εύκολη και προφανής απάντηση. Η αύξηση της ανεργίας και τα δυσεπίλυτα κοινωνικοοικονομικής υφής προβλήματα επιτείνουν τα κρούσματα ανασφάλειας, εσωστρέφειας και εχθρότητας απέναντι στους ξένους.

Με την ένταξή του στη Χρυσή Αυγή, ο κοινωνικά αποκλεισμένος εκτονώνει τη δυσφορία και την οργή του, απομακρύνεται από το περιθώριο και λαμβάνει την προσοχή που του αρνούνται οι κρατικοί μηχανισμοί, με αποτέλεσμα να επαναπροσδιορίζεται η θέση του στην κοινωνία. Οι χρυσαυγίτες αναλαμβάνουν την κοινωνική επανένταξη παρέχοντας οικονομικά και ηθικά κίνητρα. Με σημαία την έμπρακτη βοήθεια του ελληνικού κοινωνικού συνόλου, αναπαράγεται η ιδέα του “αλτρουισμού” και δημιουργείται στα μέλη της η συνείδηση του εθνικού “εμείς”.

Από την άλλη, άτομα με οικονομική και κοινωνική επιφάνεια υιοθετούν την εθνικιστική ιδεολογία για να διατηρήσουν και να επεκτείνουν τη σφαίρα επιρροής τους. Ωστόσο, σε κάθε περίπτωση, ο αποφασιστικός παράγοντας για τη στροφή σε μια ακροδεξιά συλλογικότητα που υμνεί τη βία, το ρατσισμό και το σεξισμό, σχετίζεται με μια εγγενή προδιάθεση.

Σε μεγάλο ποσοστό δεν είναι η αντιξοότητα της οικονομικής συγκυρίας αλλά η “ροπή” προς μια τέτοια ιδεολογία που βρίσκει τρόπο έκφρασης με αφορμή τόσο την οικονομική κρίση όσο και την κρίση εμπιστοσύνης και αξιοπιστίας προς τους θεσμούς. Η επιλογή δεν είναι ανεξάρτητη από το ιδεολογικό κλίμα που επικρατεί στην οικογένεια. Οι ιδεολογικοί προσανατολισμοί και το σύνολο των αξιών που επικρατούν στο οικογενειακό περιβάλλον προδιαθέτουν θετικά ή αρνητικά το άτομο για κοινωνικές ομάδες, ιδεολογίες κλπ.

Το επόμενο ερώτημα που ανακύπτει αμέσως: ποιο το κοινό σημείο επαφής των μελών (δεδομένου ότι προέρχονται από ποικίλες ετερόκλητες καταβολές);

Πολλοί είναι αυτοί που συγκλίνουν στην άποψη ότι είναι συμπλεγματικές προσωπικότητες που εμφορούνται από εθνικιστικές ιδέες και αξίες, αναπτύσσουν ξενοφοβικά σύνδρομα και είναι ευάλωτοι στην ιδεολογική χειραγώγηση και παραπλάνηση. Ο λαϊκισμός, έννοια που περικλείει ένα σύνολο φαινομένων και πρακτικών που ως κύριο χαρακτηριστικό έχουν την ιδιοποίηση του γνήσιου λαϊκού στοιχείου με σκοπό τη νόθευση και την αλλοίωσή του, χρησιμοποιείται κατά κόρον από τη Χρυσή Αυγή.

Η αλήθεια είναι ότι τo ντοκιμαντέρ δεν ανακαλύπτει κάτι καινούριο. Στην ουσία, επιβεβαιώνει όσα υποψιάζεται ο κάθε σκεπτόμενος πολίτης για τη δράση της Χρυσής Αυγής  (παρόλα αυτά η θέασή του δεν περιορίζει την έκπληξη και τον αποτροπιασμό που νιώθει κανείς για τις πρακτικές της) που υποκρίνεται στην προσπάθειά της να εξασφαλίσει μεγαλύτερη μερίδα του εκλογικού σώματος. Οι χρυσαυγίτες παρουσιάζονται ως οι γνήσιοι και αυθεντικοί εκφραστές της δεξιάς. Και αυτό βέβαια μπορεί βραχυπρόθεσμα να τους επιφέρει οφέλη αλλά μακροπρόθεσμα αποδεικνύει τη ρηχότητά τους.

Δεν απαιτείται κάποια ιδιαίτερη ικανότητα διορατικότητας για να μπορεί να διακρίνει κανείς τις πραγματικές προθέσεις της Χρυσής Αυγής. Υπάρχουν βιβλία του “αρχηγού” Μιχαλολιάκου που υμνούν το Χίτλερ.  Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και πληθώρα δημοσιεύσεων της οργάνωσης. Ένα ακόμα αδιάψευστο πειστήριο είναι το ιδεολογικό μανιφέστο της Χρυσής Αυγής για το μέλλον, που αναλύει στρατηγικές και τακτικές πολέμου αλλά και ο εκδοτικός οίκος (“New Sparta”) της οργάνωσης παραπέμπει στο εθνικοσοσιαλιστικό κόμμα (NationalsozialistischeDeutscheArbeiterpartei).

Όσο περισσότεροι άνθρωποι θα δελεάζονται από την “ανιδιοτελή” προσφορά υπηρεσιών των χρυσαυγιτών στο κοινωνικό σύνολο με μοναδική προϋπόθεση την επίδειξη της ελληνικής ταυτότητας, τόσο θα πυκνώνουν οι τάξεις των μελών της ακροδεξιάς οργάνωσης και ο ρατσισμός θα γίνεται για πολλούς στάση ζωής. Μπορεί να υπάρξει ευοίωνη προοπτική; Aφού τώρα ξέρεις, τότε γιατί;

Victor Fraga / DirtyMovies.org (31/05/2016)

Review published on dirtymovies.org

Can you be impartial when your family integrity is at stake? Documentary investigates the rise of the far-right in Greece, police complacency and the implications for foreigners and for liberal activists living in the Balkan nation.

Partiality is central to journalism. Even if you have strong ideological convictions and political affiliations, you should report facts from an unbiased and neutral perspective – or at least to pretend to do so – for the sake of credibility. Journalist and filmmaker Angélique Kourounis entirely shuns this principle when doing the documentary Golden Dawn: a Personal Affair. She establishes in the beginning of the movie: “how can you stay impartial, when your husband is a Jew, one of your sons is gay, the other one is an anarchist and you are a left-wing feminist and the daughter of immigrants” – all of these groups are despised by the deeply racist Greek far-right party Golden Dawn, the subject of the movie.

The extensive material, reaching a total of a 100 hours of video and audio, on which the film is based, is the byproduct of Kourounis’ survey and research into Greek far-right politics over the course of five years. The international media have often described Golden Dawn as a neo-Nazi and fascist party, though the group rejects these labels. Leading members have expressed admiration of the former Greek dictator Ioannis Metaxas and of Hitler. They have also made use of Nazi symbolism, and their logo is strangely similar to a swastika. They are openly nationalistic and firm believers of Hellenism (a belief in Greek superiority: a party member cries out “Greece will cover the earth”), but they attempt to deny racism and xenophobia. A party member who was an aid volunteer in Africa explains the twisted rationale: “I like foreigners, I even help them, as long as they don’t come here”.

Before the economic crisis, Golden Dawn was just a small cult, with less than 0.2% of the vote. They have since seized the opportunity to donate food and blood to the poor under one condition: they must prove that they are Greek by showing their ID. This apparent Samaritanism combined with an inflammatory nationalistic rhetoric catapulted Golden Dawn to parliament, where they currently hold 17 seats, and are the third political in the country. They believe that the right-wing party New Democracy (the second largest in the country) has failed the nation, and that soon Golden Dawn will overtake them.

Golden Dawn uses both verbal and physical violence in order to get their message across. Most of their members are loud and boisterous, and they have attacked and killed both Greeks and foreigners – most notoriously the anti-fascist rapper Pavlos Fyssas. Many of their members, including their leader Nikolaos Michaloliakos, were consequently arrested. Once again, Golden Dawn seized the opportunity and played the victim card, thereby energising their membership and increasing their popularity.

The film makes some very concerning revelations: the Greek media has kept their silence and mostly refuse to denounce these violent crimes of Golden Dawn. The police are strangely complacent: they even arrested an Afghani victim instead of helping him claiming that the man was drunk. Korounis makes the bold assertion that Golden Dawn “lend a right hand” to the police by carrying out the dirty work that they do not want to perform.

The movie also investigates the dark past of the party, when leading members proudly boasted pictures of Hitler. Many Nazi values are still compatible with the party, such as the racism, the hierarchical structure and the use of classic Goebbels’ tactics of deception in public discourse. Their modern members dismiss Nazism as German, but they are not afraid of translating the ideology and values to the Greek sphere.

Despite setting out to be a “personal affair”, this movie fails to tell a personal story. Apart from the claim in the beginning of the movie, Korounis does not explain how the rise of Golden Dawn could affect her. We never learn where the director and her family live – even whether they are in Greece. Instead, the film feels like a straight-forward piece of investigative journalism. Perhaps not coincidentally, it was supported by Reporters Without Borders.

Golden Dawn: A Personal Affair is currently being exhibited in film festivals across Europe and the world.

in.gr (Angeliki Stellaki – 18/03/2016)

In one of the most talked about documentaries at the 18th Thessaloniki Film Festival, Angelique Kourounis tries to understand what is in the mind of the Golden Dawn supporter next door. And her report is shocking and worrying.

“How can one be impartial in my place? My partner in life is Jewish, one of my sons is gay, the other is an anarchist and I am a left wing feminist, the daughter of immigrants. If Golden Dawn comes to power, our only problem will be which wagon to put us on.” From the start of the documentary, the director (and correspondent for several French media outlets, such as TV5 Monde), clarifies why -as the title of the documentary states; Golden Dawn isn’t just something to concern us all, but for her is also a “personal affair’. Continue reading “in.gr (Angeliki Stellaki – 18/03/2016)” »

Euronews (Giorgos Mitropoulos – 16/3/2016)

18th Thessaloniki Film Festival: Golden Dawn under the microscope of Angelique Kourounis

Angelique Kourounis’ “Golden Dawn: A Personal Affair” has provoked several discussions at this year’s documentary film festival, capturing in sharp detail the phenomenon of Golden Dawn in Greece through interviews with supporters and party leaders. Her intention in this, her third film is to show us what is in the mind of the Golden Dawn supporter next door, and to show us that the monster of fascism is growing more gigantic daily every day in front of our eyes. It helps us to realize that this is indeed a personal affair that affects all of us. Continue reading “Euronews (Giorgos Mitropoulos – 16/3/2016)” »

Exostispress (Greece – 16/3/2016)

By Sotiria Papantoniou

Golden Dawn: A Personal Affair – What’s in the mind of the neo-Nazi next door?

Angélique Kourounis’ documentary about the existence and the rise of nationalist party Golden Dawn is indeed a personal affair, but one which affects us all as citizens of the country and as citizens of the world. From the outset, the title of the film clearly indicates that the barrier of absolute objectivity is broken, as the director and journalist/creator relates the phenomenon to a personal level, but of course without denying its social dimensions. The main question the film sets out to answer is what attracts supporters of the party – from the unemployed youth to the affluent middle aged – to this sometimes politically weak party. Clearly, the project explores in depth the recent and rapid rise of the party in formal politics, as well as the attitude of the media and the authorities towards the party, with certain revelations that even the very informed may be unaware of. Continue reading “Exostispress (Greece – 16/3/2016)” »

Cinefreaks / Ανέστης Χατζηδιάκος (13/4/2016)


Ανζελίκ Κουρούνη: “Η μάχη ενάντια στην Χρυσή Αυγή πρέπει να δοθεί στην ενημέρωση”

To ντοκιμαντέρ “Χρυσή Αυγή: Προσωπική Υπόθεση” είναι ένα από αυτά, που συζητήθηκαν έντονα κατά την διάρκεια του 18ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Η Ανζελίκ Κουρούνη και οι συνεργάτες της, για περισσότερο από πέντε χρόνια, μπήκε στα γραφεία και στα σπίτια μελών της Χ.Α. και μας μεταφέρει μια ξεκάθαρη εικόνα του πως λειτουργεί η οργάνωση, άλλα και “τι έχουν στο μυαλό τους οι Χρυσαυγίτες, που παρουσιάζονται ως θύματα του συστήματος”. Πολλοί οι προβληματισμοί και οι απορίες μας μετά την ταινία, μερικές από τις οποίες μας “λύνει” η ίδια η δημιουργός του ντοκιμαντέρ στην συνέντευξη, που ακολουθεί.

Δείτε την κριτική μας από την ταινία “Χρυσή Αυγή: Προσωπική Υπόθεση” Continue reading “Cinefreaks / Ανέστης Χατζηδιάκος (13/4/2016)” »

Πρώτη προβολή στην Αθήνα

by The Team

Η Ανζελίκ Κουρούνη και το OmniaTV έχουν την χαρά να σας προσκαλέσουν στην πρώτη προβολή στην Αθήνα του ντοκυμανταίρ

Χρυσή Αυγή: Προσωπική Υπόθεση

Στο μυαλό του νεοναζί της διπλανής πόρτας

Πέμπτη 21 Απριλίου 2016 στις 20:30

στον κινηματογράφο MIKROKOSMOS (Λ. Συγγρού 106, Αθήνα – σταθμός μετρό «Συγγρού-Φιξ»)

Θα ακολουθήσει συζήτηση στο φουαγιέ με την σκηνοθέτρια και συντελεστές της παραγωγής.

Η οικονομική κατάρρευση, η πολιτική αστάθεια και οι οικογενειακές σχέσεις έρχονται σε πρώτο πλάνο καθώς το ντοκυμανταίρ «Χρυσή Αυγή: Προσωπική Υπόθεση» προσπαθεί να ανακαλύψει «τί έχουν στο κεφάλι τους οι Χρυσαυγίτες που παρουσιάζονται ως θύματα» του συστήματος.

Η Χρυσή Αυγή «ποτέ δεν κρύφτηκε», όσον αφορά στην ιδεολογία της. Η απήχησή της στις κάλπες μπορεί παλιότερα να ήταν απειροελάχιστη, όμως η συμβατότητα αυτής της ιδεολογίας με γερά παγιωμένες αντιλήψεις στην Ελλάδα – που καλλιεργούν πολλοί κληρικοί, τα περισσότερα ΜΜΕ και το πολιτικό σύστημα – αποτελεί το εύφορο έδαφος στο οποίο ανθεί η οργάνωση.

Η σκηνοθέτρια εξετάζει το θέμα μέσα από τις προσωπικές της εμμονές, τις ανησυχίες και τους φόβους της, έχοντας ήδη αφιερώσει αρκετά χρόνια και άλλες δύο τηλεοπτικές παραγωγές στην προσέγγιση του νεοναζιστικού κόμματος, που κατέλαβε την τρίτη θέση στο πολιτικό σύστημα της Ελλάδας ύστερα από τρεις δεκαετίες περιθωριακής, αλλά αιματηρής, δραστηριότητας.

Είσοδος ελεύθερηγια την αποφυγή ταλαιπωρίας λόγω των πεπερασμένων θέσεων θα σας παρακαλούσαμε να προχωρήσετε σε κράτηση.

Για κρατήσεις θέσεων και περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε:

Λουκάς Σταμέλλος / Σύλβια Βαρνάβα

τηλ: +30 6946 536383

email: [email protected]